ИССЛЕДОВАНИЯ КИТАЙСКИХ УЧЕНЫХ О «СОКРОВЕННОМ СКАЗАНИИ МОНГОЛОВ»
Ключевые слова:
Центральная Азия, китайские ученые, индоевропейские языки, тохарский язык, согдийский язык, хотанско-сакский язык, древние письменные документы, рукописеведение, историческая лингвистика.Аннотация
В данной статье рассматриваются основные направления исследований
китайских ученых, посвященных древним письменным документам Центральной Азии,
созданным на индоевропейских языках. Анализируется вклад китайских специалистов в
изучение рукописей на тохарском, согдийском, хотанско-сакском и других древних языках, а
также их роль в выявлении историко-культурного значения и языковых особенностей этих
памятников. Особое внимание уделяется уровню изученности письменных источников,
обнаруженных в ходе археологических раскопок на территории Китая, проблемам чтения,
перевода и введения текстов в научный оборот. Результаты исследования показывают
важную роль китайских ученых в изучении истории народов Центральной Азии, культурных
связей региона и распространения индоевропейских языков.
Библиографические ссылки
1. «Юань чао би ши» кітабының көпке таныс нұсқалары осы дәуірде пайда болды. Гу
Гуанци 12 дәптерді көшіріп шыққаннан кейін Гу Гуанцидің «Юань чао ми ши» салыстырма
нұсқасы, яғни «Гу нұсқасы» қалыптасты, кейін келе «Гу нұсқасы» тағы «Сы бу цун кань» және «Еши Гуан гу тан» нұсқасы болып жіктелді, «Гу нұсқасын Вэнь Тинши қайта
көшіргеннен кейін жаңа нұсқа жарыққа шығып, бұл нұсқа «Вэнь Тинши нҧсқасы» деп
аталды.
2. Li Wéntián. Yuáncháo mìshǐ zhù (Guāngxù bǐng shēn nián ji 1896 nián) Jiànxi cūnshě
kèběn; Shànghǎi: Shāngwù yìnshūguǎn, 1931.
3. Xiè Zàishàn. Ménggǔ mìshǐ, Kāimíng shūdiàn, Běijīng,1951.
4. Ц. Дамдинсұрэн. Моңғолдың құпия шежіресі (Mong`ol-un ni`uca tobciyan.
Ula`anba`atur, 1947. Қыт.ауд.: Се Цзайшань. Чжунхуашуцзюй баспасы, 1956).
5. Dào rùn tī bù. Мénggǔ mìshǐ, Nèiménggǔ rénmín chūbǎn shè,1979.
6. Jagchid Sechen. Ménggǔ mìshǐ xīn yì bìng zhùshì. Taiwan,Táiběi: Lián jīng, 1979.
7. É ěr dēng tài, Wūyún dá lài. Ménggǔ mìshǐ jiàokān běn, Nèiménggǔ rénmín chūbǎn shè,
1980.
8. Mǎn chāng. Ménggǔ mìshǐ jiǎn yìběn, (Méng wén) Nèiménggǔ rénmín chūbǎn shè,1987.
9. Іринчин. Моңғолдың құпия шежіресінің көне ұйғыр жазуымен жазылған
моңғолшасының реконструксиялық нұсқасы. Ішкі Моңғол университетінің баспасы, 1987
жыл (Yì Línzhēn. «Ménggǔ mìshǐ Wèi wú er tǐ ménggǔ wén huányuán běn». Nèiménggǔ Dàxué
chūbǎn shè, 1987 nián); Баяр. Моңғолдың құпия шежіресі. Ішкі Моңғол халық баспасы, 1981
(Ba yǎ ěr. Ménggǔ mìshǐ, Nèiménggǔ Rénmín chūbǎn shè,1981).
10. Yú Dàjūn. Ménggǔ mìshǐ yìzhù. Héběi rénmín chūbǎn shè, 2001.
11. Б. Темүрбагін. Мин дәуіріндегі тарихи шығармаларға жазылған «Юань чао ми
шиге» қатысты мәліметтер туралы. Ішкі Моңғол педагогикалық университетінің хабаршысы.
№ 3 сан, 1990 (Bái .Tèmùěrbāgēn. Míngdài shǐ shèng zhùlù ‗yuáncháo mìshǐ‘ kǎo luè. Nèiménggǔ
Shī dà xuébào, 1990 nián, dì 3 qī).
12. Wáng Guówéi. Yuáncháo mìshǐ zhī zhǔyīn yì er jiān/Wáng Guówéi yíshū, dì sān cè,
Shànghǎi: Shànghǎi gǔjí shūdiàn, 1983.
13. Чэнь Бин. Юан чао би шиға жаңа алғы сӛз. Шанхай, 1929 (Chén bīn: Yuáncháo mìshǐ
xīn xù, Shànghǎi: Shāngwù yìn shūguǎn, 1929).
14. Шэнь Юань. Юань Чао би ши транскрипциясынa қолданылған иероглифтер / Чэнь
Юаньнің зерттеу мақалалар жинағы, ІІ т., Чжунхуашуцзюй, 1982 (Chén Yuán. Yuán mìshǐ
yìyīn yòng zì kao, (zài «Chén yuán xuéshù lùnwén jí», dì èr jí, zhōnghuá shūjú chūbǎn,1982).
15. Хун Е. «Мэнгу ми ши» кітабының шығу қайнары / Қытайдың Юань дәуірі тарихын
зерттеу хабаршысы,1982, №2 сан (Hóng Yè. Ménggǔ mìshǐ yuánliú kǎo / Zhōngguó yuánshǐ
yánjiū tōngxùn, Yuánshǐ yánjiū huì biān,1982 nián, dì 2 qī.
16. Zhēn Jīn. Ménggǔ mìshǐ xué gàilùn. Nèiménggǔ jiàoyù chūbǎn shè, 1996.
17. Дин Цянь. Юанчао миши кітабындағы географиялық деректер туралы зерттеу; Юан
чао миши авторы туралы (қараңыз: Dīng Qiān. Yuán mìshǐ dìlǐ kǎozhèng (Zhèjiāng túshū guǎn
cóngshū dì èr jí, shàng, xià cè: Yuán mìshǐ zuòzhě rénmíng kǎo).
18. Chēn jīn. Shì xī «Ménggǔ mìshǐ» chéngshū niándài/Ménggǔ mìshǐ yánjiū,1990.
19. Юй Дацзюнь. Моңғолдың құпия шежіресінің жазылған жылы. Қытай тарихын
зертеу жаңалықтары. № 1, 1982 (Yú Dàjūn. Ménggǔ mìshǐ chéngshū niándài kǎo. Zhōngguó shǐ
yánjiū dòngtài. 1982, dì 1 qī).
20. Ман Чан. Құпия щежіренің түп нұсқасы қытайша жазылған деген пікір туралы (Mǎn
Сhāng. Lùn «Ménggǔ mìshǐ» de yuánwén shì yòng hànzì xiě chéng de. Nèiménggǔ jiàoyù xuéyuàn
xuébào,1990, dì 1 qī.
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2022 Asian Journal "Steppe Panorama"
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
